دانستنی های روان رشد
چرا در روزهای جنگ زود از کوره در میرویم؟
-
انتشار:
۱۴۰۴/۱۲/۲۷
-
نویسنده:
ادمین روان رشد
-
دسته بندی:
مشاوره و درمان بزرگسالان
این مقاله توسط ادمین روان رشد از نظر تخصصی بررسی و تایید شده است
این روزها شاید متوجه شده باشید که آستانه تحملتان پایین آمده است. ممکن است زودتر از قبل عصبانی شوید، با کوچکترین اتفاقی واکنش تند نشان دهید یا حتی بعد از عصبانیت از خودتان تعجب کنید و بپرسید: «چرا اینقدر زود از کوره در میروم؟»
اگر چنین احساسی دارید، بدانید تنها نیستید. در روزهای جنگ یا بحرانهای شدید اجتماعی، بسیاری از افراد تجربهای مشابه دارند. شرایطی که جامعه با ناامنی، ترس، فشار اقتصادی و آیندهای مبهم روبهرو است، بهطور طبیعی روی روان انسان اثر میگذارد و یکی از شایعترین واکنشها در چنین شرایطی افزایش خشم و تحریکپذیری است.
برای درک بهتر این موضوع، لازم است کمی عمیقتر به روان انسان در شرایط بحرانی نگاه کنیم.
خشم جمعی چیست و چرا در زمان جنگ تشدید میشود؟
خشم جمعی به حالتی گفته میشود که بخش بزرگی از یک جامعه بهطور همزمان احساس عصبانیت، بیحوصلگی و تحریکپذیری بیشتری را تجربه میکنند. این وضعیت معمولاً در زمانهایی رخ میدهد که افراد احساس کنند امنیت، ثبات یا کنترل زندگیشان در خطر است.
در شرایط جنگی چند اتفاق مهم همزمان رخ میدهد:
- احساس امنیت فردی و اجتماعی کاهش پیدا میکند
- آینده غیرقابل پیشبینی میشود
- اخبار و اطلاعات نگرانکننده بهطور مداوم منتشر میشوند
- فشارهای اقتصادی و اجتماعی افزایش مییابد
ترکیب این عوامل باعث میشود روان انسان بهطور طبیعی در حالت «هشدار دائمی» قرار بگیرد. در چنین وضعیتی خشم تبدیل به یکی از واکنشهای طبیعی ذهن برای مقابله با احساس ناتوانی و ترس میشود.
_1773827179.png)
مغز ما در شرایط جنگی چه واکنشی نشان میدهد؟
برای فهمیدن اینکه چرا در روزهای جنگ زودتر عصبانی میشویم، باید بدانیم مغز ما در شرایط خطر چگونه عمل میکند.
نقش آمیگدالا؛ آژیر خطر مغز
در مغز انسان بخشی به نام آمیگدالا وجود دارد که وظیفهاش شناسایی خطر و فعال کردن واکنشهای دفاعی است. وقتی مغز احساس کند تهدیدی وجود دارد، آمیگدالا فعال میشود و بدن را برای واکنش سریع آماده میکند.در روزهای جنگ، مغز دائماً با پیامهای تهدید روبهرو است؛ از شنیدن اخبار گرفته تا دیدن تصاویر نگرانکننده یا شنیدن شایعات و تحلیلهای ترسناک. این جریان مداوم اطلاعات باعث میشود آمیگدالا تقریباً همیشه فعال بماند.
نتیجه این وضعیت چیست؟
بدن در حالت آمادهباش قرار میگیرد، ضربان قلب افزایش پیدا میکند، استرس بالا میرود و آستانه تحمل کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی طبیعی است که فرد زودتر عصبانی شود یا واکنشهای شدیدتری نشان دهد.
چرا منطق عقب مینشیند؟
در شرایط عادی، بخشی از مغز به نام قشر پیشپیشانی مسئول تصمیمگیری منطقی، کنترل هیجانات و ارزیابی موقعیتهاست. اما زمانی که مغز در حالت خطر قرار میگیرد، اولویت با بقاست نه تحلیل منطقی.
به همین دلیل در شرایط بحران، واکنشهای سریع و هیجانی جای تصمیمگیریهای آرام و منطقی را میگیرند. حرفی که قبلاً میتوانستید بهراحتی نادیده بگیرید، حالا ممکن است باعث انفجار عصبانیت شود.
چرا در اسفند ۱۴۰۴ این خشم بیشتر احساس میشود؟
اگر بخواهیم صادقانه نگاه کنیم، خشم این روزها فقط نتیجه یک اتفاق نیست؛ بلکه حاصل مجموعهای از فشارهای انباشته شده است.
فرسودگی روانی طولانیمدت
وقتی جامعه مدت طولانی در شرایط استرس و نااطمینانی زندگی کند، روان افراد بهتدریج دچار فرسودگی میشود. این فرسودگی باعث میشود توان تحمل فشارهای جدید کمتر شود.
فشار اقتصادی و احساس ناامنی
نگرانی درباره آینده مالی، کار، معیشت و امنیت زندگی یکی از مهمترین عوامل افزایش اضطراب و خشم در جامعه است. وقتی ذهن انسان دائماً درگیر بقا باشد، طبیعی است که واکنشهای هیجانی شدیدتر شود.
سوگهای پنهان
در بحرانهای بزرگ اجتماعی، بسیاری از افراد در حال تجربه نوعی سوگ هستند؛ سوگ برای امنیتی که از دست رفته، برای آیندهای که مبهم شده یا برای امیدهایی که کمرنگ شدهاند. این سوگهای نادیده گرفته شده میتوانند به شکل خشم ظاهر شوند.
چرا خشممان را سر نزدیکترین آدمها خالی میکنیم؟
یکی از واقعیتهای تلخ اما قابل فهم در روزهای بحران این است که بسیاری از افراد خشم خود را در خانه و در برابر نزدیکترین افراد زندگیشان نشان میدهند.دلیل این اتفاق معمولاً این است که فرد نمیتواند به منبع اصلی فشار و خشم اعتراض کند. بنابراین ذهن بهطور ناخودآگاه امنترین محیط برای تخلیه هیجان را انتخاب میکند؛ جایی که فرد احساس میکند طرد یا تنبیه نخواهد شد.اما اگر این خشم مدیریت نشود، میتواند به روابط خانوادگی آسیب بزند و فاصله عاطفی میان افراد ایجاد کند.
نشانههای خشم پنهان در روزهای جنگ
گاهی افراد فکر میکنند فقط کمی عصبی شدهاند، در حالی که بدن و ذهن نشانههای واضحی از فشار روانی نشان میدهد. برخی از این نشانهها عبارتند از:
- عصبانیت ناگهانی و غیرمنتظره
- بیحوصلگی و خستگی روانی
- پرخاش کلامی یا تند صحبت کردن
- سردرد، درد معده یا تنش عضلانی
- اختلال در خواب
- احساس گناه بعد از عصبانیت
شناخت این نشانهها اولین قدم برای مدیریت بهتر هیجانات است.
اگر خشم مدیریت نشود چه اتفاقی میافتد؟
خشم احساس بدی نیست؛ در واقع یک هیجان طبیعی انسانی است. اما وقتی این احساس بدون مدیریت و آگاهی ادامه پیدا کند، میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
از جمله:
- آسیب دیدن روابط عاطفی و خانوادگی
- افزایش اضطراب و افسردگی
- فرسودگی روانی شدید
- انتقال استرس و ناامنی به کودکان
به همین دلیل مهم است که در روزهای سخت، بیشتر از همیشه مراقب سلامت روان خود باشیم.
چگونه در روزهای جنگ آرامتر بمانیم؟ چند راهکار ساده اما مؤثر
اگرچه نمیتوان شرایط بیرونی را بهسادگی تغییر داد، اما میتوان شیوه واکنش خود را تا حد زیادی مدیریت کرد.
مصرف اخبار را محدود کنید
دنبال کردن مداوم اخبار میتواند ذهن را در وضعیت اضطرار دائمی نگه دارد. بهتر است زمان مشخصی در روز برای اطلاع از اخبار در نظر بگیرید و از منابع معتبر استفاده کنید.
به بدن خود توجه کنید
خواب کافی، نوشیدن آب، تغذیه مناسب و حتی چند دقیقه حرکت یا پیادهروی میتواند به تنظیم سیستم عصبی کمک کند.
تنفس آگاهانه تمرین کنید
چند دقیقه تنفس عمیق میتواند پیام آرامش به مغز ارسال کند. کافی است چند نفس آرام و عمیق بکشید و توجه خود را به جریان تنفس معطوف کنید.
احساسات خود را سرکوب نکنید
حرف زدن درباره نگرانیها و احساسات با یک دوست قابل اعتماد یا یکی از اعضای خانواده میتواند فشار روانی را کاهش دهد.
کارهای کوچک اما قابل کنترل انجام دهید
در زمانهایی که دنیا غیرقابل پیشبینی به نظر میرسد، انجام کارهای کوچک روزمره میتواند حس کنترل را برگرداند؛ حتی کارهای سادهای مثل مرتب کردن خانه، برنامهریزی روزانه یا رسیدگی به یک کار عقبافتاده.
خودتان را سرزنش نکنید
واکنشهای هیجانی در شرایط بحران کاملاً طبیعی است. مهم این است که متوجه احساسات خود باشیم و تلاش کنیم آنها را بهتر مدیریت کنیم.
چه زمانی بهتر است از روانشناس کمک بگیریم؟
گاهی فشارهای روانی آنقدر زیاد میشوند که مدیریت آنها به تنهایی سخت است. اگر احساس میکنید خشم یا اضطراب شما کنترلناپذیر شده، خواب و تمرکزتان بههم ریخته یا روابطتان تحت تأثیر قرار گرفته، صحبت با یک مشاور آنلاین میتواند بسیار کمککننده باشد.روانشناس میتواند به شما کمک کند احساساتتان را بهتر بشناسید، راههای سالم تخلیه هیجانات را یاد بگیرید و در شرایط سخت تعادل روانی بیشتری پیدا کنید. در روانرشد تلاش کردهایم فضایی امن و حرفهای فراهم کنیم تا بتوانید با روانشناسان متخصص گفتوگو کنید و در این روزهای سخت حمایت روانی دریافت کنید. گاهی یک گفتوگوی حرفهای میتواند نقطه شروعی برای آرامتر شدن و پیدا کردن مسیر بهتر در دل شرایط دشوار باشد.
نظرات و دیدگاه ها
{{ comment.name || comment.user_name || (comment.user && comment.user.name) || 'کاربر' }}
({{ (Number(comment.rate ?? comment.rating ?? 0)).toFixed(1) }} از 5)
{{ comment.comment || comment.body || comment.text || '' }}